Monday, April 10, 2006

Συνέντευξη με τη Νικόλ Λαφαζάνη για το περιοδικό CITY210 (Απρίλιος2006)

Ποια παιδικά αναγνώσματα σας σημάδεψαν ως παιδί;
-Διάβαζα πολύ από τότε που ήμουνα ακόμα μικρό παιδί. Κι όταν ένα παιδί διαβάζει πολλά βιβλία δύσκολα ένα από αυτά ξεχωρίζει και το σημαδεύει. Παρόλα αυτά, σαν αγόρι και σαν ένα παιδί που λαχτάραγε τη φυγή, προτιμούσα τα βιβλία με τα ιπποτικά κατορθώματα –το Ριχάρδο τον Λεοντόκαρδο, το Βασιλιά Αρθούρο κι άλλα παρόμοια. Μέσα στις σελίδες τους χωνόμουνα κι εγώ και ντυμένος ως ιππότης γνώριζα κάποια από τα μεγάλα πάθη των ενηλίκων -την ανάγκη για επιβεβαίωση και τον έρωτα.

Πόσο διαφορετικά είναι τα παιδικά βιβλία σήμερα με αυτά που διαβάζατε εσείς ως παιδί;
-Όσο διαφορετικός είναι ο κόσμος σήμερα από τότε. Σήμερα υπάρχει μεγαλύτερη θεματική ποικιλία, περισσότερη τολμηρότητα στην ανάπτυξη κάθε θέματος, μια γλώσσα που τολμά να κάνει τα παιχνίδια της… Αλλά και μια τάση να ενδυναμωθεί ο καταναλωτισμός, να μετατραπεί και το βιβλίο από αγαθό σε προϊόν.

Τα παιδιά όλου του κόσμου τρελαίνονται για τον Χάρι Πότερ και παρόμοια βιβλία. Ξαφνικά διαβάζουν τόμους ολόκληρους. Το φαινόμενο αυτό λειτουργεί ενθαρρυντικά ή όχι στο να γεννά νέους αναγνώστες;
-Μα και τα βιβλία της Δέλτα –που τον καιρό των παιδικών μου χρόνων ήταν με τα μέτρα της εποχής κι αυτά ευπώλητα- είναι ογκώδη. Όταν ένα βιβλίο είναι «χορταστικό» ο αναγνώστης δε θα φοβηθεί τις πολλές του σελίδες. Αλλά τώρα μπαίνει ο προβληματισμός αν όλα αυτά τα παιδιά που παθιάζονται με τις περιπέτειες του Χάρι Πότερ, θα συνεχίσουν αυτόβουλα και με άλλα μυθιστορήματα να έχουν τέτοια σχέση πάθους ή απλώς θα περιμένουν τη νέα πρόταση του διεθνούς μάρκετινκ για να υποκύψουν σε μια νέα αναγνωστική μανία.

Πόσο διαφορετική είναι η ψυχολογία σας όταν κάθεστε να γράψετε ιστορίες για τους μικρούς από όταν γράφετε μυθιστορήματα ενηλίκων;
-Νομίζω πως κάθε άνθρωπος μέσα του έχει όλα τα ηλικιακά «επίπεδα» από τα οποία κάποτε πέρασε. Απλώς οι περισσότεροι ενήλικες δεν το γνωρίζουν. Εγώ όταν μένω στο σημερινό μου ηλικιακό επίπεδο γράφω για τους συνομηλίκους μου. Όταν όμως ανασύρω τα επίπεδο της παιδικής ή εφηβικής μου περιόδου, τότε με άνεση και με ένα συγκέρασμα ενήλικης και παιδικής ή εφηβικής ψυχοσύνθεσης συνομιλώ με αναγνώστες μικρότερης ηλικίας από τη σημερινή δική μου.

Η παραγωγή παιδικής λογοτεχνίας στην Ελλάδα πώς σας φαίνεται;
-Κάπου να έχει «καθίσει», Μετά από τη μεγάλη άνθηση του ’80, μετά από κάποιες νέες τάσεις της δεκαετίας του ’90, τώρα δείχνει να έχει χάσει τον προσανατολισμό της. Ακριβώς όπως και στο χώρο της ελληνικής λογοτεχνίας για ενήλικες. Αλλά ίσως κάτι τέτοιο να είναι φυσικό, μιας και όλη η σύγχρονη ελληνική κοινωνία δείχνει μια αδράνεια, ένα εφησυχασμό… Απλώς εγώ –ρομαντικά αισιόδοξος- συνέχεια περιμένω να διαβάσω το συγγραφέα εκείνον που θα υπερβεί το τέλμα της εποχής και θα υποδείξει μια κάποια διέξοδο
Παραμένει το παιδικό βιβλίο ο πιο παραγκωνισμένος κλάδος της λογοτεχνίας χωρίς την προβολή που θα έπρεπε. Γιατί συμβαίνει αυτό;
-Γιατί δεν υπάρχει σωστή ενημέρωση και πλούσια κριτική. Τα παιδιά δεν είναι αυτόνομοι καταναλωτές, δεν διαθέτουν τα ίδια χρήματα. Οι ενήλικες ξοδεύουμε γι αυτά, αλλά δεν σκεφτόμαστε να προβληματιστούμε για την ποιότητα της λογοτεχνίας που τα αφορά. Θεωρούν οι περισσότεροι ενήλικες πως ένα παραμύθι είναι απλώς και μόνο κάποιες λέξεις που μπήκαν σε μια σειρά και αφηγούνται μια ιστορία. Κι επειδή έχουν αυτή τη γνώμη και δεν φροντίζουν να έχουν άλλη γνώση, δεν ασχολούνται με υπεύθυνες προβολές των παιδικών βιβλίων.

Ποια είναι τα επόμενα σχέδιά σας;
-Μέσα στους τρεις τελευταίους μήνες κυκλοφόρησε ένα θεατρικό μου έργο <<Η Τέταρτη Εποχή>>, μια συλλογή διηγημάτων μου <<Σχεδόν Έρωτας>> και μια συλλογή παραμυθιών από τόπους της Μεσογείου. Λίγο πριν το καλοκαίρι θα βγει και μια παιδική ιστορία, κάτι σαν ένα μεγάλο διήγημα. <<<Σκανταλιές κι ανοησίες για ένα γλυκό κεράσι>> θα το λένε. Αρκετά αυτά δεν είναι; Μάλλον χρειάζομαι ξεκούραση. Παρόλα αυτά, αργά μα σταθερά δουλεύω την μεταφορά του θεατρικού που σα είπα σε μυθιστόρημα. Μου αρέσει να πειραματίζομαι με τις φόρμες και τα είδη… Είναι μια πολυτέλεια που μπορώ να την προσφέρω στον εαυτό μου.

15 Comments:

Blogger Î¡ÎµÎ³Î³Î¯Î½Î± Μπούκουρα said...

Καλημέρα σας.Τελικά ο Χάρυ Πότερ έχει γίνει σημείο αναφοράς σήμερα και πως να μη γίνει άλλωστε;Μόνο που θεωρώ τη σύγκριση με τη Δέλτα (την όποια σύγκριση τέλος πάντων,έστω και στις σελίδες )άδικη λιγάκι.
Σαν να συγκρίνουμε ένα βιντεοπαιχνίδι με ένα κουρδιστό βατραχάκι.

Monday, April 10, 2006  
Blogger Calamity Jane said...

Αγαπητέ Μάνο,

Με χαρά ανακάλυψα το μπλογκ σου μόλις σήμερα. Είχα ορκιστεί σε θεούς και δαίμονες ποτέ να μη γράψω σε μπλοχι διάσημου γιατί μου φαίνεται μάταιο. Παρ' αυτά εσύ αποτελείς μια ιδιαίτερη περίπτωση, ακριβώς γιατί στα ονειρά μου ακόμα βλέπω να αποκαλύπτεται το ξύλινο χάρι κάτω από το γάντι. Βλέπεις η μητέρα μου είχε αυτήν την διαστροφή και αντί για παραμύθια μου αγόραζε τα βιβλία σου. Και λέω διαστροφή χωρίς να ξέρω πια. Δεν έχω επιστρέψει ποτέ σε αυτά από τότε που τα διάβασα. Αλλά θυμάμαι με τόση λεπτομέρεια πως ένιωθα... Θυμάμαι να φοβάμαι αλλά να θέλω να συνεχίσω, να τελιώσω την ιστορία. Θυμάμαι και μια ανατριχίλα και μια μελαγχολία. Ο κόσμος σου μου φαινόταν πολύ μοναχικός αλλά τόσο μαγευτικός...

Συγχώρεσέ μου τον ενικό, αλλά έτσι απευθύνομαι σε αυτούς που σέβομαι πραγματικά. Απλά. Χωρίς ειρωνίες και επιτηδεύσεις. Σε ευχαριστώ, αυτό ήθελα να πω, και ας μη θυμάμαι ακριβώς γιατί.

Καλαμιτι

υγ. Και ένα όχι και τόσο καλό σχόλιο, αμα βέβαια έχεις διαβάσει όλο το προηγούμενο...Νομίζω ότι στη λογική του μπλογκ είναι η συζήτηση και η έκθεση με έναν τρόπο. Αυτό άλλωστε αποτελεί και τη διαφορά του με την ιστοσελίδα όπου και επακριβώς επιλέγεις τι θέλεις να πεις και να μην συνδιαλλαγείς. Γιατί μπλογκ λοιπόν? Υπάρχει επιθυμία συνδιαλλαγής?

υγ.2 ελπίζω να μην με απογοητεύσεις.

Saturday, April 29, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Αγαπητή calamity jane
Σε ευχαριστώ για τον ενικό.
Λυπάμαι που είδα κάπως καθυστερημένα το σχόλιο σου.
Έφτιαξα αυτό το μπλοκ ως συμπλήρωμα της κεντρικής ιστοσελίδας μου μιας και ήθελα από τη μια να έχω μεγαλύτερη ευελιξία στην παρουσίαση θέσεων μου και έργων μου και από την άλλη για να μπορούν πάλι πιο ευέλικτα οι αναγνώστες μου να επικοινωνούν μαζί μου. Αλλά δεν είμαι ο άνθρωπος που διαθέτει πολύ χρόνο μπροστά στον υπολογιστή του. Έτσι ερμηνεύεται η κάπως καθυστέρημένη ανταπόκριση μου στο δικό σου σημείωμα.
Είναι -θέλω να ξέρεις- πολύ όμορφο να ακούει ένας συγγραφέας ότι έχει μπει μέσα στην ψυχή και στα όνειρα κάποιου αναγνώστη του. Κι σε όσους γράφουν βιβλία που τα διαβάζουν παιδιά αυτό συμβαίνει αρκετά συχνά.
Το διαδίχτυο προσφέρει την επικοινωνία δίχως όρια.
Αλλά αν και δέχομαι να συνομιλώ με όσους υπογράφουν με ψευδώνυμο, εντούτοις μην ξεχνάς πως εγώ υπογράφω με το όνομα.
Μα μη στεναχωριέσαι -η δήλωσή σου πως η μητέρα σου είχε τη διαστροφή να σου αγοράζει βιβλίαμου, σε κάνει αμέσως γνωστή μου.
Ελπίζω κι εκείνη να είναι καλά και να διαθέτει ακόμα την ίδια διαστροφή

Thursday, May 04, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Αγαπητή regina
Άδικη ή μάλλον πιο σωστά ανεδαφική.
Αλλά κάποτε η Δέλτα και για τα ελληνικά δεδομένα, ήταν (και) μόδα

Thursday, May 04, 2006  
Blogger advadventure said...

Δεν ξερω αν ήταν μόδα η Πηνελόπη Δέλτα, αλλά εγώ θυμάμαι τον εαυτό μου δεκάχρονο παιδί στα τέλη της δεκαετίας του '80 να κλαίω με μαύρο δάκρυ κατά την ανάγνωση των Μυστικών του Βάλτου και η μαμά μου να μην μπορεί να με συνεφέρει. της εξηγούσα την τύχη του Γιωβάν...Αχ! Πώς να μην αγαπήσεις μετά τη λογοτεχνία;

Thursday, May 11, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Ναι, έτσι γίνεται κάποιος φανατικός αναγνώστης -μπαίνοντας στο πετσί του ήρωα.
Λο αυτό μπορεί να συμβεί και στον ενήλικο αναγνώστη και στον ανήλικο.
Θάλεγα μάλιστα πως στο παιδί και στον έφηβο αυτή η ταύτιση λειτουργεί με τρόπο απόλυτο, σχεδόν μεταφυσικό.
Δεν γνωρίζω την ηλικία σου, αλλά η διαφορά της εποχής που εσύ ήσουν παιδί, από τη σημερινή, είναι (ή μάλλον -και- είναι)εκείνη που υπάρχει ανάμεσα σε ένα ήρωα της Δέλτα και σε ένα της Ρόουλινγκ.
Δεν αξιολογώ, απλώς επισημαίνω.
Από εκεί και πέρα κάθε γενιά έχει το δικαίωμα στην λογοτεχνική απόλαυση.

Thursday, May 11, 2006  
Blogger advadventure said...

Είμαι 28. έχετε δίκιο, κατά τη γνώμη μου δεν έχει σημασία τι διαβάζει κανείς, αλλά να αρχίσει να διαβάζει. εγώ ξεκίνησα διαβάζοντας τους μεγάλους τίτλους των αφημένων εφημερίδων πάνω στο πλυντήριο στο σπίτι μου, πριν πάω σχολείο. στην πρώτη Δημοτικού έβαζα τη μαμά μου να μου διαβάζει το Ανθολόγιο και μετά το διάβαζα μόνη μου. στη Δευτέρα Δημοτικού άκουσα την προτροπή των δασκάλων μου να χρησιμοποιήσω τη δανειστική βιβλιοθήκη του βιβλίου και τότε άρχισα με Ρομπέν των Δασών, Τρεις Σωματοφύλακες,τα περισσότερα του Ιουλίου Βερν, μετά Μπέτι Σμιθ και το δέντρο που μεγαλώνει στο Μπρούκλιν, ύστερα Λουίζα άλκοτ και τις κυρίες της, Τζέιν Έυρ και μετά δεν ήταν δυνατό να κρατηθώ μακριά από τα βιβλία, παρόλο που οι γονείς μου ήταν απόφοιτοι μόνο Δημοτικού και διάβαζαν μόνο εφημερίδες,΄όχι βιβλία. σημασία έχει κάποιο παιδί να βρει το αρχικό κινητρο να διαβάσει

Friday, May 12, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Αγαπητή μου Advadventure,
Κάπως έτσι ξεκίνησα κι εγώ, αν και οι δικοί μου γονείς και μορφωμένοι ήταν και πολλά βιβλία μου κάνανε δώρο. Αλλά την προσωπική μου αναγνωστική ταυτότητα την έφτιαξα με εντελώς προσωπικό όσο και άτσαλο τρόπο.
Πιο αναλυτικά μπορείς να διαβάσεις τις απόψεις μου στο νέο post που δημοσιεύω εδώ

Saturday, May 13, 2006  
Blogger Annabooklover said...

Αυτά που λέει η Καλάμιτυ παραπάνω με καλύπτουν κι εμένα αλλά ήθελα να σας πω ότι το βιβλίο σας Κάποτε στην Ποντικούπολη είναι πάντα στο μυαλό μου. Τώρα το διαβάζω και στο παιδί μου, και στους μαθητές μου.

Sunday, May 14, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

annabooklover
27 χρόνια έχουν περάσει από τότε που κυκλοφόρησε το "Κάποτε στην Ποντικούπολη"
Με συγκινεί το γεγονός πως για κάποιους αναγνώστες , όπως εσύ, παραμένει ζωντανό και επίκαιρο.
Με συγκινεί, όσο και με τρομάζει... Γιατί τίποτε -εδώ και 27 χρόνια- δεν έχει αλλάξει

Saturday, May 20, 2006  
Blogger scalidi said...

Στο τελευταίο σας ποστ υπάρχει κάποιο τεχνικό πρόβλημα και δεν μπορούμε να αφήσουμε τα σχόλιά μας...δείτε το

Monday, May 22, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Ναι, κι εγώ αντιμετωπιζω πρόβλημα με αυτό το post. Μια παρουσιάζεται και μια εξαφανίζεται. Δεν ξέρω τι πρέπει να κάνω... Μπορεί κάποιος να με βοηθήσει;

Monday, May 22, 2006  
Blogger scalidi said...

Αν ακούει ο divebomb djingle, μπλόγκερ με άπειρες τεχνικές γνώσεις, ας βοηθήσει, παρακαλώ! Για δοκιμάστε να σώσετε αλλιώς το κείμενό σας πριν το περάσετε στο ποστ και υστερα να το αντιγράψετε, μήπως αυτό φταίει...Είμαι κι εγώ ψιλοάσχετη!

Monday, May 22, 2006  
Blogger scalidi said...

Ε, αφού δεν μπορώ να αφήσω σχόλιο στο τελευταίο ποστ, θα το αφήσω εδώ. Μην το αποσύρετε, γιατί είναι πολύ καλό θέμα και ιδιαίτερα ενδιαφέρον. Ιδίως το τέλος του εμένα μου μεταφέρει αισιοδοξία. Ανακάλυψα τελευταία ότι με γοητεύει ιδιαίτερα να διερευνώ τον τρόπο που έχει πλαστεί η αναγνωστική ταυτότητα -ιδίως ενός συγγραφέα- απ' ότι η συγγραφική του υπόσταση που αυτή έτσι κι αλλιώς εκτίθεται δημοσίως. Μετά λύπης μου διαπιστώνω συχνά σε συνεντεύξεις με συγγραφείς ότι είναι είτε απρόθυμοι να μιλήσουν για τα αναγνωστικά τους γούστα ή το αναγνωστικό τους παρελθόν είτε διατεθειμένοι να πουν μόνο πράγματα που θα εντυπωσιάσουν και τελικά δεν εντυπωσιάζουν, γίνονται τετριμμένοι και βαρετοί. Γι' αυτό λοιπόν μου άρεσε η προσωπική σας κατάθεση, ήταν τόσο ζωντανή... Είχα καιρό να διαβάσω ένα παιδικό βιβλίο και όταν πρόσφατα το έκανα, είδα ότι με μετέφερε στην εποχή της αναγνωστικής μου αθωότητας. τότε συνειδητοποίησα πόσο σοβαρή υπόθεση είναι η δημιουργία ενός παιδικού βιβλίου και η ανταπόκριση των ίδιων των παιδιών στα καλέσματά του.

Tuesday, May 23, 2006  
Blogger scalidi said...

Κρίμα που χάθηκε πάλι το ποστ. τουλάχιστον πρόλαβα να το διαβάσω και σήμερα για δεύτερη φορά. ζήτησα βοήθεια και αλλού από τους μπλόγκερς, ας ελπίσουμε να το δουν και να σας βοηθήσουν να το επαναφέρετε

Tuesday, May 23, 2006  

Post a Comment

<< Home