Saturday, July 08, 2006

Έρωτας και Πολιτική

Υπάρχει έρωτας στην πολιτική;
Με τον έρωτα μπορεί κανείς να κρίνει κοινωνικά φαινόμενα;
Εξουσία και έρωτας -σχέση στοργής ή μίσους;

Ας ερευνήσουμε την πολιτική διάσταση του έρωτα, μέσα από σκέψεις προσωπικές ή κείμενα που διερευνούν αυτό το θέμα.

Προσωπικά επέλαξα τρία αποσπάσματα και τα θέτω προς συζήτηση, αλλά και προτείνω την αναφορά και άλλων

Η ηθική της πόρνης ή η πορνεία της ηθικής(απόσπασμα από το δοκίμιο του Νίκου Δήμου "Η κρυφή ζωή των αστών")

"Όλοι οι ηλίθιοι της αστικής τάξης που προφέρουν συνεχώς τις λέξεις: ‘ανήθικο, ανηθικότης, ηθική στην Τέχνη' και άλλες βλακείες", γράφει ο Baudelaire, "με κάνουν να σκέπτομαι την Luise Villedieu, πουτάνα των πέντε φράγκων, που, συνοδεύοντάς με μια φορά στο Λούβρο, όπου δεν είχε πάει ποτέ της, άρχισε να κοκκινίζει, να κρύβει το πρόσωπό της, και, τραβώντας με κάθε πέντε λεπτά από το μανίκι, με ρωτούσε μπροστά σε πολλά αθάνατα αγάλματα και πίνακες, πως ήταν δυνατόν να εκθέτει κανείς δημόσια παρόμοιες χυδαιότητες".
Ο Baudelaire έβαζε την πορνεία (και τις πόρνες) πάνω από την αστική ηθική. Η εκπόρνευση δεν ήταν γι αυτόν μόνον συναλλαγή αλλά και δόσιμο, και γενναιοδωρία και φιλευσπλαχνία. "Τι είναι η Τέχνη;" ρωτάει. "Πορνεία". "Ο Έρωτας είναι η κλίση για εκπόρνευση. Δεν υπάρχει ευγενής απόλαυση, που να μην μπορεί να αναχθεί στην Πορνεία". Ακόμα και ο Θεός αποκαλείται: "το πλέον εκπορνευμένο όν... αφού είναι ο ύψιστος φίλος για κάθε άτομο, αφού είναι η κοινή, ανεξάντλητη δεξαμενή της αγάπης."
Περίεργες κλίμακες αξιών: η πόρνη Luise θεωρεί άσεμνο αυτό που δείχνουμε στα παιδιά μας. Εμείς θεωρούμε άσεμνο αυτό που εκείνη πράττει (και την απεικόνισή του). Ο ποιητής το θεωρεί πράξη ευγενική - σχεδόν θεία.




Υπέρ Πορνογραφίας(απόσπασμα -Δημοσιεύτηκε στη Μακεδονία της Κυριακής, στις 03-10-2004.)
Θανάσης Τριαρίδης

...Να το πω καθαρά: είμαι υπερ της πορνογραφίας – εφόσον φυσικά τηρείται το αυτονόητο δικαίωμα της ελεύθερης συναίνεσης των όσων συμμετέχουν σε αυτή. Και θεωρώ ελπιδοφόρο πως στην νεοθρησκόληπτη Αμερική του Μπους, τριάντα συγγραφείς και καλλιτέχνες (ανάμεσά τους ο Σαλμάν Ρουσντί, ο Γκορ Βιντάλ, ο Λου Ριντ και πολλοί άλλοι) συμμετέχουν με κείμενα τους σε μια έκδοση-μανιφέστο υπερ της πορνογραφίας. «Ο βαθμός ελευθερίας και πολιτισμού μιας κοινωνίας κρίνεται από τη θέλησή της να αποδεχτεί την πορνογραφία» γράφει ο Ρουσντί. Νομίζω πως έχει δίκαιο. Όσο περισσότερο λατρεύεται το σώμα, οι εκστάσεις του και οι εκκρίσεις του, τόσο λιγότερο ισχυροί είναι όσοι, παντοκράτορες και ποιμενάρχες, λογαριάζουν τους ανθρώπους για ιδιοκτησία τους και σπέρνουν τον φόβο. Αλλιώς: όσο περισσότερο ερεθίζονται οι άνθρωποι από ανθρώπους, τόσο πιο ελεύθεροι είναι από τους «Μπαμπούλες», από τα σκιάχτρα, από τα «Θηρία που έρχονται στην ακροθαλασσιά». Και αυτό δεν είναι λίγο – είναι πάρα πολύ.


"Ερωτική Αγωγή"(απόσπασμα από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Μάνου Κοντολέων)

...Ο άντρας παντρεύεται γιατί ο γάμος αποτελεί ένα ουσιαστικό βήμα ανόδου στην κοινωνική ενσωμάτωση του. Παντρεύεται γιατί ο γάμος πληθαίνει τους λόγους με τους οποίους ο αντρικός ρόλος έχει νόημα ύπαρξης. Ο άντρας θεοποιεί την ιδιοκτησία -ανάμεσα στα άλλα ιδιόκτητα αγαθά και μια γυναίκα. Ο άντρας ρισκάρει την τιμή του και επιβουλεύεται την τιμή των άλλων. Προφυλάσσει ότι κατέχει από την κατακτητική μανία των υπολοίπων* προσπαθεί να μαγαρίσει ότι ο σύμμαχος - αντίζηλος κρατά μέσα στην κάμαρή του. Παντρεύεται, τέλος, γιατί από μια ηλικία και μετά δεν είναι εύκολο να κτυπάς τις πόρτες που τις φωτίζουν κόκκινα φανάρια, μήτε να τραβολογιέσαι σε σκοτεινά δρομάκια των πάρκων.Ο άντρας παντρεύεται γιατί έτσι έχει επιλέξει ο κοινωνικός νόμος που καθορίζει την ισορροπία ανάμεσα στις γυναίκες και στους άντρες. Από τη στιγμή που η κοινοκτημοσύνη στον έρωτα αποβλήθηκε από την χορεία των καταξιωμένων αρχών ηθικής και νομοθεσίας, ο γάμος είναι η μόνη αποδεκτή οδός μέσα από την οποία το γένος των ανθρώπων μπορεί να συνουσιάζεται, να πολλαπλασιάζεται και στη συνέχεια να ευνουχίζεται- ένας δρόμος το κατά δύναμη κοινωνικά ασφαλής, ακόμα κι όταν φτάνει έως την διάλυσή του. Σημασία έχει η εφαρμογή -και η τυχόν διάλυση εφαρμόζεται πάνω σε κάτι που έχει προϋπάρξει. Και τελικά οι άντρες φτιάχνουν οικογένεια δίχως να έχουν αυθύπαρκτα αποφασίσει πως θέλουν να γίνουν οικογενειάρχες. Ο Άρης έτσι επρόκειτο να δημιουργηθεί -από πατέρα που δεν λαχτάραγε αυτόν τον ρόλο, μήτε και ήξερε τον τρόπο να τον παίξει. Όπως όλα τα αγόρια, γεννήθηκε και αυτός από έναν άντρα που η κοινωνία τον υποχρέωνε να τον δημιουργήσει. Γι αυτό και οι πιο μεγάλοι επαναστάτες ανήκουν στο ανδρικό γένος, όπως άλλωστε και σχεδόν όλοι οι δικτάτορες. Οι πρώτοι είναι όσοι εκφράζουν την αντίθεση τους, οι δεύτεροι όσοι αποφασίζουν να εκδικηθούνε.

14 Comments:

Blogger scalidi said...

μου φαίνεται απ' αυτό το βιβλίο σας θα αρχίσω να σας διαβάζω, γιατί ντρέπομαι που το λέω, αλλά δεν σας έχω διαβάσει...

Saturday, July 08, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

@scalidi
Μα είναι ποτέ δυνατόν να έχει κανείς διαβάσει όλα τα βιβλία που έχουν κυκλοφορήσει;

Saturday, July 08, 2006  
Blogger el-bard said...

Πολύ ενδιαφέρον το θέμα που θίγετε.
Για μένα η στάση της κοινωνίας απέναντι στις πόρνες θα πρέπει να είναι στάση σεβασμού και -γιατί όχι- θαυμασμού. Φαντάζομαι πως θα συμφωνούσε ο καθένας ότι οι πόρνες κράτησαν μέσα τους και διαχειρίστηκαν ένα πολύ μεγάλο κομμάτι βίας απέναντι στην κοινωνία, μιας βίας που ξέσπασε και διοχετεύτηκε επάνω τους από τα δισεκατομμύρια των πελατών τους. Σε αντίθετη περίπτωση τα σπέρματα της βίας και τα αδιέξοδα θα ξεσπούσαν με χίλιους δυο τρόπους αλλού, καλυμμένα ή ακάλυπτα.
Το απόσπασμα από το βιβλίο σας -που δεν το γνώριζα- είναι εκπληκτικό για την οξυδέρκειά του. Θα το διαβάσω (το βιβλίο).

Sunday, July 09, 2006  
Blogger dianathenes said...

Να με συγχωρείτε αλλά δε καταλαβαίνω ακριβώς τό θέμα.

Πώς τα συνδέετε;
Πρωτογενώς ο έρωτας είναι εκδήλωση του γενετήσιου ενστίκτου. Η τρισκελής διάσταση που του δίνετε είναι κοινωνικές απολήξεις του, κατασκευασμένες από τον άνθρωπο.
Πορνογραφία, ηθική και γάμος.Διαστρεβλώσεις του. Νομίζω δε μπορούμε να κρίνουμε τέτοια κοινωνικά φαινόμενα με βάση τον έρωτα αλλά τη παρακμή του.

Sunday, July 09, 2006  
Blogger not me just us said...

Καλημέρα Μάνο....μόλις (και ομολογώ τελείως τυχαία...) ανακάλυψα πως αναπνέεις και στη blogoσφαιρα...

E...αν σκαλίσεις κάπως τα αρχεία μου, θαρρώ θα καταλάβεις ποιος είμαι.

Monday, July 10, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

@el-bard
Η πόρνη είναι δημιούργημα μιας κοινωνικής συνθήκης -αυτής που θέλει τη σεξουαλικότητα να κινείται στο παρασκήνιο της ζωής. Αν η κοινωνία μας δεν ήταν πατριαρχική και φαλλοκρατική, τότε η έννοια της γνησιότητας των απογόνων - κληρονόμων μας, δεν θα υπήρχε και έτσι η σεξουλαική έκφραση των ατόμων θα είχε με άλλους τρόπυς εκφραστεί
Ευχαριστώ για την καλή άποψη που σχηματίσατε για το βιβλίο μου και ελπίζω να μη θεωρηθεί πως χρησιμοποιώ αυτό εδώ το blog για να προβάλω έργα μου. Όποτε τυχόν αναφέρομαι σε αυτά είναι γιατί απλούστατα σε αυτά μέσα έχω βάλει ότι περισσότερο γνήσιο έχω κατά καιρούς σκεφτεί -γνήσιο με την έννοια της απόλυτης ταυτότητας σκέψεων μου.

Monday, July 10, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

@dianathenes
Η σεξουαλικότητα είναι ένστιχτο. Ο έρωτας μια έκφρασή της και με κοινωνική διάσταση. Γι αυτό και κάθε περίοδος της ανθρώπινης παρουσίας έχει και μια διαφορετική ερωτική συμπεριφορά.
Εξελίξεις, υπαναχωρήσεις, στρεβλώσεις, ανατάσεις... Εν τέλει η ερωτική μας συμπεριφορά σηματοδοτεί το ποιόν του πολιτισμού μας και γι αυτό τη θεωρώ ως μια πολιτική έκφραση.
Ελπίζω να έγινε περισσότερο σαφής

Monday, July 10, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

@δυων ανατελλων
Θα προσπαθήσω, αν και φοβάμαι πως δεν έχω τόσο μεγάλη ικανότητα στο να λύνω προβλήματα ταυτότητας.
Μήπως να τολμήσω να ζητήσω μεγαλύτερη βοήθεια;

Monday, July 10, 2006  
Blogger Alexandra said...

α. Για το θέμα του αγοραίου έρωτα... Ζούμε σε κοινωνίες με άγραφους και γραπτούς κώδικες. Κάποτε ίσως είχαν κάποιο νόημα αυτοί οι κώδικες, αλλά τώρα καλύπτουν την ηθικοπλαστική κυρίως και ίσως και την αισθητική ανάγκη απόρριψης αυτών που μας κάνουν να ντρεπόμαστε, των σκοτεινών φεγγαριών της κοινωνίας μας.

Σέβομαι αλλά και μελαγχολώ για αυτά τα πλάσματα που οδηγούνται να πουλούν ότι έχουν και δεν έχουν...

β. Θα ήθελα να σταθώ στην ανδρική πολεμική προσέγγιση... Η γυναίκα από ένστικτο - χιλιετίες τώρα - μισεί τον πόλεμο. Παίρνει μακριά τα παιδιά της, τον αγαπημένο της. Μισεί τον πόλεμο. Ο άνδρας, αισθάνεται δυνατότερος, επικρατέστερος, επιβεβαιώνει τον ανδρισμό του και την δύναμή του. Αφορά προαιώνιες ανάγκες.

Αυτό που με τρομάζει τα τελευταία χρόνια είναι ότι υπάρχουν πολλές γυναίκες στην εξουσία που το μυαλό και η ψυχή τους ακολουθεί τα πρότυπα των ανδρών αλλά πιο λυσσαλέα και πιο επιθετικά...

Monday, July 10, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

@alexandra
Ναι, η εξάσκηση της εξουσίας έχει φαλλοκρατικό προφίλ και όσες γυναίκες τη χρησιμοποίησαν δεν θέλησαν ή δεν μπόρεσαν να της χαρίσουν ένα άλλο πιο κοντινό σε ότι εννοούμε λέγοντας "θηλυκή ευαισθησία"
Αλλά κάπως θα διαφωνήσω για τη στάση των γυναικών απέναντι στον πόλεμο. Ασφαλώς και κατά τη διάρκεια ενός πολέμου χάνουν τους δικούς τους, αλλά ας μην ξεχνάμε και πως οι γυναίκες -ως μάνες ή ερωμένες ή ότι άλλο- διαμορφώνουν τους άντρες και τους πλέον αρσενικούς από αυτούς επιβραβεύουν

Tuesday, July 11, 2006  
Blogger scalidi said...

Για να μην μιλήσουμε για τις γυναίκες που γίνονται οι ίδιες καμικάζι...

Tuesday, July 11, 2006  
Blogger not me just us said...

@Μάνο, Γιώργος Πήττας εδώ.

Wednesday, July 12, 2006  
Blogger Μανος Κοντολεων said...

Χαίρομαι πολύ Γιώργο μου που βρεθήκαμε μετά από τόσα χρόνια και μάλιστα μέσα στο χάος του διαδίκτυου.

Wednesday, July 12, 2006  
Blogger Alexandra said...

->μανος κοντολεων

Με αυτή την προσέγγιση συμφωνώ.

Τελικά, ξαναγυρίζουμε στην πανάρχαια ανάγκη του κάθε φύλου να αντιπροσωπεύσει επάξια τα στερεότυπα που έχουν δημιουργηθεί... Κύκλος ξανά μπροστά μου.

Wednesday, July 12, 2006  

Post a Comment

<< Home